Passing through Central Lombok we could not but notice that everey hamlet has its own mosque. But beside that really many new ones were being built. Real huge ones too. In some places people were collecting money for the construction in the middle of the street. On top of that we noticed 2 times texts written on walls in which the word " hizbollah" appeared. Our conclusion is that there is a noticable growing awareness of their muslim identity among the people in Central Lombok. Our analysis: there is no real perspective for a better future for the masses here, via the media they receive information from all over the world and see the huge differences between them and " us" and the interpretations by these media of the politics of the west, especially America. So they gather around what is a symbol of their identity: islam. A ticking time bomb, I would say.
From our resort on the beach near Sumbawa Besar we were taken in a bemo (small minibus) back to the ferry port, a 2 hour ride. The minivan was just big enough to hold us and the bikes. We could embark right away and on Lombok we pedalled app. 50 kms onto the mountain slope to the beautiful place of Tetebatu. There we stayed for 2 days in Hotel Soedjono, a complex of bungalows seated in the garden of a big colonial house from the 1920-s. At the time it was built as a mountain house for mr Soedjono, the first medical doctor on the island. Again we made a guided walk through the rice terraces towards a waterfal and back. It took 6 hours en we met many people harvesting the rice. We even gave a little hand by helping beating the grains out of the plants. Groups of mainly women cut the rice some 30 cms above the ground and then take the bundles towards a dry corner of the field where a large cloth is laid down. There they beat the bundles on a board that is standing more or less upright before their legs. They are hired hands and they do the wortk for the landowner. We were told that they get 2000 Rupiah (16 eurocents) for every 100 kgs of rice they produce this way. Another 1000 Rp for taking the 100 kgs to the factory and those are the earnings for the complete group of app. 10 people. For a whole day (8 hours) working in the rice fields, removing weeds, they get 7000 Rp. per person (56 eurocents). Our guide, who was an employee of the hotel, told us that in the high season, when he will work from dawn till night, he will earn 100.000 Rp. per month. (app. 8,30 Euros). He felt satisfied with it.
Lombok en Sumbawa zijn hoofdzakelijk islamitische landen. De Sasak, oorspronkelijke bewoners, zijn meer animistisch en ook het hindoeisme zagen we in sommige streken. Wat ons opviel was dat er heel veel moskeeen zijn en ook nieuw worden gebouwd, zeker als je de relatief kleine dorpsgemeenschappen in ogenschouw neemt. Er zijn meer moskeeen dan katholieke kerken in Brabant. De gids die onze wandeling begeleidde vertelde ons dat dit komt doordat er veel verschillende richtingen in de islam zijn. Iedere richting wil zijn eigen moskee. Strijd tussen de rekkelijken en de preciezen. Onze (westerse) angst is dat de Islam sterk in opkomst is, meer steun krijgt en dat de preciezen winst boeken. Op Bali zagen we bij een hotel een bordje: laat de terroristen niet winnen, kom naar Bali.
De verschillen tussen de bevolking op Lombok en Sumbawa en ons westerlingen zijn erg groot. Wij kunnen reizen, hebben een huis, een auto enz. enz. Een brommer is voor hen vaak te duur, een huis niet te betalen en jonge mensen willen graag studeren, maart ook dat is duur en waarvoor? Mensen werken lange dagen op het veld, of, als ze het treffen, in een hotel voor een habbekrats, maar het is beter dan niets. Er is zo weinig toekomstperspectief. Dat is o.i. een haard voor onvrede en dat is beangstigend.
Op Lombok logeerden we aan de voet van de vulkaan Mount Rinjani in een paradijselijk oord. In een prachtige tuin met vanille, koffie, avocado, tabak, chocola, rambutan staan een aantal mooie bungalows, waarvan wij er een bewoonden, met uitzicht op de rijstvelden en de vulkaan. Het hoofdgebouw is een huis uit de 20er jaren, gebouwd in Nederlands koloniale stijl voor de eerste arts op Lombok. Ze wisten wel wat mooi was die kolonisten. Met een gids maakten we afgelopen woensdag een wandeling door de paddy’s, de jungle en naar een waterval.
Ik geloof, dat het landschap in de bergen mij meer aanspreekt dan het uitzicht op de stranden, die stuk voor stuk Bounty-eilanden zijn. Het paradijselijke gevoel komt bij mij echt als ik de rijstvelden zie, omzoomd met bananen- en palmbomen en de bergen.
Hotel Soedjono
Beelden van de wandeling.
De regentijd is nog niet helemaal voorbij. Veel last hebben we daar niet van. In de bergen regent het soms rond het middaguur. Zo ook op Lombok, op weg naar een buitenverblijf in de bergen. Het begon werkelijk te stortregenen. We konden schuilen onder het afdak van een winkeltje met allerlei onderdelen voor brommers. Meteen gingen ze stoelen voor ons halen en onze fietsen moesten in het schuurtje. Die belangeloze hartelijkheid is ontroerend. In meer toeristische gebieden gaan ze daar geld voor vragen, maar gelukkig is dat nog niet overal zo.
Kleine kinderen roepen heel enthousiast als ze ons voorbij zien komen. Als we een school passeren is de meester zijn gezag kwijt, want dan gaan wij voor. De gezichtjes stralen als je ze antwoordt.
Bij volwassen mensen geldt eigenlijk hetzelfde. Jonge mensen die Engels spreken willen met ons in gesprek. Ze willen hun Engels praktizeren. Zo zeggen ze het ook. Zo hebben we al menig interessant gesprek gevoerd.
Afegelopen zaterdag 14 april zijn we op de ferry naar Sumbawa gegaan. Onze indruk van Sumbawa is wel vergelijkbaar met die van Lombok, hoewel het nog minder ontwikkeld en op de eigen voorziening gericht lijkt dan Lombok. Onze eerste verblijfplaats was Alas, een marktplaats. Dat wil zeggen dat het ’s morgens vroeg markt is, waar de bevolking uit de regio groenten en fruit komt verkopen. Er zijn wat kraampjes waar je wat kunt eten en enkele supermarkten waar ze zaken verkopen, die op de markt niet verkrijgbaar zijn, verder enkele meubel- en electriciteitszaken. Het hotel waar we overnachten is eenvoudig en duidelijk gericht op de eigen bevolking. Een restaurant is er eigenlijk niet. We ontdekken een plek waar je op stoeltjes kunt zitten om wat te eten. Niet afgesproken, maar ook niet toevallig, ontmoeten we daar alle Nederlanders die aan het fietsen zijn hier: Els en Paul en wereldreiziger Wim. Werd toch nog een bijzondere avond.
De tocht naar onze huidige verblijfplaats was prachtig. In sommige dorpjes werden we ingehaald alsof we een marathon hadden gelopen. Het ‘ good morning, where are you going, where are you from, what is your name’ is niet van de lucht. Soms ook ‘ I love you, of I fuck you’ . De mensen zijn erg vrolijk, ondanks het in onze ogen primitieve bestaan. Gisteren regende het ’s nachts en ’s ochtends een tijdje. Dan zijn de ongeplaveide erven modderig en vies. De mensen baggeren daar gewoon doorheen, vaak op blote voeten en de honden, waar er heel veel van zijn, gaan er gewoon in liggen. Ons verblijf aan het strand is wel weer heel mooi en bedoeld voor toerisme. We hebben een fijne bungalow, met uitzicht op zee, alleen zijn wij en Paul en Els de enige gasten.
De stad waar we vandaag zijn: Sumbawa Besar is duidelijk ook niet ingesteld op toerisme. Restaurantjes en koffiegelegenheden zijn niet herkenbaar en de enige internetmogelijkheid die er is hebben we echt ook na veel vragen gevonden. We voelen ons hier heel goed thuis, omdat we zo welkom zijn. Omdat de fietsafstanden op Sumbawa erg lang zijn en de verblijfplaatsen erg basic, hebben we besloten morgen terug naar Lombok te gaan en van daar uit weer richting Bali. Er is nog zoveel moois te zien en grote afstanden zoals we in Vietnam en Laos deden, doen we hier niet zo graag door de veel grotere hitte en de korte steile klimmen, die veel energie kosten. We nemen het er gewoon van. Het laatste boek van Connie Palmen, Lucifer, heb ik bijna uit. Dan wacht mij Dis van Marcel Moring. Door de kortere afstanden hebben we meer tijd om te lezen en ook dat is heerlijk vakantie vieren natuurlijk.
In Bali we met Paul and Els, a couple from Oirschot, app. same age as ourselves. They ride the same route and almost every evening we meet and dine together. Interesting discussions and nice evenings. Then there is Wim, from Doetinchem. Wim is 71 years old, has for the last 12 years biked all over the world and only stays in his appartment in Holland a couple of months a year. We have met him during he last 4 days and yesterday morning we said goodbye, as he was going into a different direction. How to spend your life as a pensioner?!
This is shouted to us from everywhere by everybody, young or old, male or female. From their yards, out of their shops, from the passing bemoes and motorcycles. They shout loudly: " Hello misteeeeeeeerrrr!" with a long emphasys on the last part of the word. To me and Eveline as well, they make no difference. They wave their hands, have the most wonderful smiles and laughs an often the shout sentences like: " Where you going?" or " What’s your name?" and " Where you from?’. No answer necessary, it seems that they just shout those English lines they know. The people here seem to be happy, they are extremely kind and have lots of humour. Always nice to get into a conversation, in the same language or not, always fun.
Different from Bali the dominant religion on Lombok and Sumbawa is Islam. We pass many mosques, and we were even woken up at 4 in the morning by the iman shouting througha very loud and deforming loudspeaker system. On the other hand we understand from the people themselves that they take it very easy with their religion, They seem to be rather independent. The tourist business has suffered a lot from the Bali bombs and the one day riots in Lombok in 2000, and they realise this very well. We have met no anti-west-ideas at all. Sometimes we see women in veils, but very few only. And just now in this internet casf’e there was a girl in a burka. She joined our conversations with no hesitation whatsoever.